'

του Ελληνορθοδξου Πολιτισμο,
.

Ι. Μον Γρηγορου Αγου ρους.

ΟΔΗΓΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΘΡΗΣΚΕΙΑ
ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ




Η πιλοτικ εφαρμογ του νου Προγρμματος Σπουδν για το μθημα των Θρησκευτικν κατ το σχολικ τος 2011-2012 δημιουργε δικαιολογημνα αντιδρσεις. Το νο μθημα των Θρησκευτικν δεν χει πια Ορθδοξο Χριστιανικ χαρακτρα, δεν βοηθε τους μαθητς να γνωρσουν την Χριστιανικ τους Πστι, δεν οικοδομε την θρησκευτικ, την εθνικ και την πολιτισμικ ταυττητα των ελληνοπαδων.

Θεολγοι και λλοι επιστμονες, που εκπροσωπον θεολογικος και εκπαιδευτικος φορες, αγωνιον και διαμαρτρονται επ δεκαετες τσο για την ενδεχμενη κατργησι του μαθματος των Θρησκευτικν στην δημσια εκπαδευσι σο και για την μετατροπ του σε θρησκειολογικ. Υπρχουν θαυμσιες και εμπεριστατωμνες αναλσεις. Για το διο θμα και η Ιερ Κοιντης του Αγου ρους, εκφρζουσα την διαχρονικ αυτοσυνειδησα του ελληνορθοδξου Γνους μας, διαμαρτυρθηκε με επιστολ της (28/12/2010 -10/1/2011) προς την ττε Υπουργ Παιδεας και ετνισε τι το μθημα των Θρησκευτικν δεν πρπει να αποκτση χαρακτρα διαθρησκειακ, αλλ να χη χαρακτρα Ορθδοξο.

Προσφτως (με ημερομηνα 4 Ιουλου 2012) το «Υπμνημα» του κ. Ηρακλ Ρερκη, Καθηγητο της Παιδαγωγικς - Χριστιανικς Παιδαγωγικς στην Θεολογικ Σχολ του Αριστοτελεου Πανεπιστημου Θεσσαλονκης προς την Ιερ Σνοδο της Εκκλησας της Ελλδος, μας πληροφορε με επιστημονικς τεκμηριωμνα θεολογικ και παιδαγωγικ επιχειρματα τι:

α) Η διδασκαλα του νου μαθματος Θρησκευτικν προποθτει την παραδοχ τι η Ελλδα εναι δη μα πολυπολιτισμικ χρα. Η παρουσα ωστσο οικονομικν μεταναστν δεν χει δημιουργσει ιδιατερες πολιτισμικς ονττητες και επομνως ττοια προπθεσις δεν υφσταται στον ελληνικ χρο.

β) Το γνωσιακ (πολυθρησκειακ) περιεχμενο του νου μαθματος των Θρησκευτικν καθιστ την διδασκαλα του μαθματος απολτως αντιπαιδαγωγικ. Εναι παιδαγωγικς ανεπτρεπτη η στχευσις του νου Προγρμματος Σπουδν, που προβλπει να βομβαρδζωνται τα παιδι της σχολικς ηλικας με γνωστικ υλικ, το οποο δεν μπορον να αφομοισουν οτε πολλ μλλον να αξιοποισουν δημιουργικ. Αντιθτως, η διδασκαλα περ της Ορθοδξου Πστεως, περ της λατρευτικς και μυστηριακς ζως, περ της εμπειρας των Αγων μας, περ της μοναδικτητος της εν Χριστ σωτηρας, αφορ σε θματα, για τα οποα οι μαθητα αυτς της ηλικας χουν τσο τις εμπειρικς σο και τις γνωστικς προποθσεις να ακοσουν, να συζητσουν, να προβληματισθον και συνεπς να αναπτξουν κριτικ ενδιαφρον για λες τις λλες θρησκεες.

γ) Σμφωνα με το νο Πργραμμα Σπουδν οι μικρο μαθητα διδσκονται να εναι χειραφετημνοι απ «,τι ονομζεται "πρσδεση στο παρελθν"», δηλαδ την πστι των γονων τους, οι δε διδσκοντες τα Θρησκευτικ προτρπονται να «αποστασιοποιονται, κατ το δυνατν, απ τη θρησκεα στην οποα ενδεχομνως ανκουν ετε πατροπαρδοτα ετε απ επιλογ».

δ) Η προσφερμενη θρησκευτικ αγωγ δεν χει αναφορ στον Χριστ ως Θε, Σωτρα και Λυτρωτ, πως τον γνωρζουμε απ την Ορθδοξο Πστι μας, αλλ κατ τρπο πανθρησκειακ «καλεται να εστισει το ενδιαφρον του μαθητ στην ανθρπινη δισταση των θρησκειν ... ως διαχρονικ πηγ μπνευσης για τον πολιτισμ και ντλησης προσωπικο αλλ και συλλογικο υπαρξιακο νοματος».

Εναι προφανς τι οι αρχιτκτονες του νου Προγρμματος Σπουδν χουν κατ νουν να αποδομσουν ,τι δεν πρλαβαν να γκρεμσουν οι Βαυαρο της Αντιβασιλεας του θωνος.

Ο κρατος εκδυτικισμς της δημοσας εκπαιδεσεως εκενης της εποχς, παρτι απκοψε την γενικτερη Παιδεα απ τις φυσικς της ρζες που ξεκινοσαν απ την αρχαα Ελλδα και δημιουργικ πρασαν στην χριστιανικ Βυζαντιν αυτοκρατορα και κατπιν στην παιδεα των διδασκλων του Γνους και των κρυφν σχολειν, δεν εχε οριστικ ακυρσει τον Ορθδοξο χαρακτρα του μαθματος των Θρησκευτικν. Η θρησκευτικ παιδεα, αν και δεν στοιχοσε ακριβς στις προσδοκες και στα ορματα των πατρων του νεωτρου Ελληνισμο, του αγου Κοσμ του Αιτωλο, του Καποδστρια, του Μακρυγιννη, των αγων Νεομαρτρων, εν τοτοις διατηροσε τον χαρακτρα της διδασκαλας της Ορθοδξου Πστεως. Ακμη και ο πολς Αδαμντιος Κορας, ο οποος δεν συμπαθοσε την παιδεα που πγαζε απ την βυζαντιν μας παρδοσι και διατηρθηκε στους κκλους των Κολλυβδων, δεν δσταζε να υποστηρξη τον κατηχητικ χαρακτρα της δημοσας παιδεας στο αναγεννμενο ελληνικ κρτος. Στις «Σημεισεις εις το προσωρινν πολτευμα της Ελλδος του 1822 τους» (το Σνταγμα της Α' εν Επιδαρω Εθνοσυνελεσεως), σχολιζοντας το ρθρο που αφορ στην δημσια παιδεα, ορζει την μορφ της θρησκευτικς παιδεας ως «κατχησιν» και κνει τις εξς σημαντικς και για την σημεριν πραγματικτητα παρατηρσεις: «Το ατιον, δι τι ονομζω τελευτααν την Κατχησιν, εναι τι, επειδ υποθτω ανοικτ τα κοιν σχολεα χι μνον εις λας τας αιρσεις των χριστιανν, αλλ και εις τους Ιουδαους και εις τους Τορκους, καλν εναι να παραδδεται η κατχησις δο ημρας της εβδομδος μνας, εις μνα των Ανατολικν τα τκνα, μετ την απλυσιν των ετεροδξων οποιωνδποτε, παρεκτς αν κανες απ τους γονες τοτων αυτκλητος ζητση δις και τρις, ως χριν, την εσοδον του τκνου του εις της κατηχσεως την παρδοσιν» (εκδ. εν Αθναις, 1933, υπ Θεμ. Π. Βορδου).

Για το περιεχμενο της Ορθοδξου Χριστιανικς αγωγς χει γνει πολλ συζτησις απ αξιολγους θεολγους. Κατ καιρος, με ανακοινσεις σε συνδρια και με ρθρα, χουν γνει προτσεις για την υπρβασι των δυτικν θεολογικν επιδρσεων στο αναλυτικ πργραμμα και στο περιεχμενο του μαθματος. Στχος των προτσεων ταν ο προσανατολισμς του μαθματος προς την κατεθυνσι της καλλιργειας του Ορθοδξου εκκλησιαστικο φρονματος. Ο καθηγητς Νκος Ματσοκας π.χ. γραφε μεταξ λλων: «Καταλαβανει κανες εκολα πως δεν εναι δυνατ να ευοδωθον οι σκοπο του θρησκευτικο μαθματος, που στην προκειμνη περπτωση για μας εναι η καλλιργεια του ορθοδξου φρονματος, αν δεν υπρχουν τα πολιτιστικ αγαθ της βυζαντινς μας παραδσεως και δσκαλοι που θα εμπνεσουν το μερκι γι' αυτ τα αγαθ. Προποτθεται ββαια η παρξη του ζωντανο χριστιανικο πνεματος που εκφρζεται στα πλασια της λατρεας». Και σχεδν συμπερασματικ, σαν μα προτροπ εξδου της θεολογας και της θρησκευτικς παιδεας απ την «βαβυλνεια αιχμαλωσα» τους στα δυτικ πρτυπα, συμπληρνει: «Το αναλυτικ πργραμμα του θρησκευτικο μαθματος πρπει να αναθεωρηθε απ τα βθρα του και να δοθε με τρπο πιο συγκεκριμνο η ιστορικ ζω της Ορθοδοξας» (περιοδ. ΣΥΝΑΞΗ, τεχ. 1 (1982), σελ. 36 και 40).

Με το νο Πργραμμα Σπουδν, εις πεσμα της ανγκης για μα Ορθδοξο διδαχ με τα «αγαθ της βυζαντινς μας παραδσεως», επιβλλεται νας σγχρονος βαρλααμιτισμς που εισχωρε βναυσα στα σπλγχνα του Γνους. Η ουμανιστικ παιδεα, με μορφ διαφορετικ απ εκενη του παλαιο βαρλααμιτισμο, με τα χαρακτηριστικ του πανθρησκειακο συγκρητισμο, εισβλλει στα σχολεα για να ακυρση την Παιδεα του Γνους. Επιχειρεται να αποκοπον τα παιδι απ τις ζωογνες ρζες της πατροπαραδτου Ορθοδξου Πστεως, που καθιστ τους ανθρπους Σμα Χριστο, Εκκλησα Χριστο, «κοινωνος θεας φσεως» (Β' Πτρ. 1, 4), και να αφομοιωθον στην χονη μιας ουμανιστικς θρησκευτικτητος που δεν ελευθερνει τον νθρωπο απ την αμαρτα και τον θνατο, δεν τον οδηγε στον αγιασμ και την θωσι, αλλ, τουναντον, τον προετοιμζει για να αποδεχθ την δαιμονικ Πανθρησκεα.

Αυτς ο ιδιτυπος νεοβαρλααμιτισμς επιβλλεται απ μα μερδα θεολγων, οι οποοι δεχνουν πως εχθρεονται την ησυχαστικ θεολογα του αγου Γρηγορου του Παλαμ, την μαρτυρικ Ορθοδοξα των Νεομαρτρων, την ασκητικ παιδεα των Κολλυβδων, την απλοκ πστι των αγωνιστν της Παλιγγενεσας του 1821. Οι θεολγοι αυτο δεν κατανοον τι αντιστρατεονται τον λγο των Προφητν, των Αποστλων και των Πατρων, ο οποος δεν αναγνωρζει λλες οδος σωτηρας πλην του Κυρου μας Ιησο Χριστο. «Ουκ στιν εν λλω ουδεν η σωτηρα, ουδ γαρ νομ εστιν τερον υπ τον ουρανν το δεδομνον εν ανθρποις εν ω δει σωθναι ημς» (Πρξ. 4, 12). Δεν κατανοον επομνως τι, στεροντες απ τα Ορθδοξα Ελληνπουλα την αναγκαα γι' αυτ Ορθδοξη εκκλησιαστικ παιδεα και επιβλλοντες την δημσια πολυθρησκειακ θρησκευτικ εκπαδευσι, φανερνουν την κρσι θεολογας και πιο πολ την κρσι πστεως, στην οποα βρσκονται, για να θυμηθομε τον σχετικ λγο του π. Γεωργου Φλωρφσκυ. Διερωτται κανες, εν μπορε οι θεολγοι αυτο να θεωρονται μλη της Ορθοδξου Εκκλησας, ταν εν τοις πργμασι υπονομεουν το διδακτικ της ργο στις ευασθητες ακμη ψυχς των μαθητν. Η αλθεια εναι τι δεν μπορον να εναι εντς του περιβλου της Εκκλησας, δεν μπορον να εναι μλη του Σματος του Χριστο, εφ' σον το υποσκπτουν.

Οι εμπνευστα του νου Προγρμματος Σπουδν φανεται να πιστεουν τι ο λας μας δεν χρειζεται τον Χριστ στην Παιδεα, αλλ τι φθασε η ρα να ζητση απ τον Χριστ να «απλθη των ορων αυτν». μως, πριν απ εμς, λλοι λαο, των οποων τις αρχς διδασκαλας του θρησκευτικο μαθματος πασχζουμε να αντιγρφουμε, εχαν διξει τον Χριστ απ την παιδεα τους και ζησαν τις συνπειες της απομακρνσες Του. «Το σχολεον της Ευρπης χει αποχωρισθ απ την πστιν εις τον Θεν. Εις αυτ γκειται η μεταστροφ της εις δηλητηριστριαν, εις αυτ και ο θνατος της ευρωπακς ανθρωπτητος», επε με κθε ειλικρνεια ο βαθς γνστης της ευρωπακς κουλτορας, γιος Νικλαος Βελιμροβιτς, ο οποος ζησε στο διο του το σμα την βαρβαρτητα της αποχριστιανοποιημνης Ευρπης, ταν ταν αιχμλωτος των Ναζ στα στρατπεδα του Νταχου.

Ο σγχρονος νεοελληνικς ουμανισμς επιβλλει στους Νεολληνες να διξουν απ την δημσια θρησκευτικ Εκπαδευσι τον Χριστ της Ορθοδξου Παραδσεως και να δεχθον την νεοεποχτικη πολυθρησκειακ θρησκευτικ παιδεα, την παιδεα της Πανθρησκεας. Ελπζουμε τι ο λας μας δεν θα υποκψη στις επιλογς μιας μειοψηφας θεολγων και διαμορφωτν της δημσιας παιδεας, αλλ θαρραλα θα ζητση απ τους αρμοδους παργοντες της Πολιτεας να επανεξετσουν το θμα, να το θσουν σε να ουσιαστικ δημοψφισμα, αφο ακουσθον και οι Ορθδοξες και οι πανθρησκειακς προτσεις, για να επιλξη μνος του αν ακμη θλη τον Χριστ στην Παιδεα αν επιθυμ την απο-Χριστοποησ της.

Πιστεουμε τι ο ελληνικς λας, παρ τις αμαρτες του που τον ωδγησαν στην παροσα πολπλευρη κρσι, στο βθος της ψυχς του εναι πιστς στην Ορθοδοξα και την Εκκλησα του. Αυτ το δεχνει, οσκις οι περιστσεις του επιτρπουν να εκφρζη ανεπηραστος την πστι του στον Χριστ και την Εκκλησα. Την Ορθδοξη Χριστιανικ παιδεα προτιμον χι μνο το τρα τοις εκατν των Νεοελλνων που εκκλησιζονται τις Κυριακς αλλ και η συντριπτικ τους πλειοψηφα που αισθνονται και δηλνουν Χριστιανς Ορθδοξος, που τιμον τις μεγλες εορτς της Εκκλησας, που βαπτζουν τα παιδι τους, που αγαπον τις χριστιανικς τους παραδσεις, που κποτε μετανοον για τα λθη τους, που παρνουν το εφδιο της αιωνου Ζως, που αφνουν την τελευταα τους πνο με ελπδα στον Χορηγ της ζως και Νικητ του Θαντου.

Αυτ τα παρακμπτουν οι επδοξοι μεταρρυθμιστα της θρησκευτικς παιδεας του Γνους. Θλουν να νοιθουν εκσυγχρονιστα και χι «επμενοι τοις αγοις πατρσι». Αλλοις δεν εξηγεται η εμμον τους σε δυτικφερτες μεθδους που ακολουθον τις αρχς της θεωρας του «θρησκευτικο γραμματισμο», μιας θεωρας που δεν ανταποκρνεται στους στχους της Ορθοδξου αγωγς, που δεν συμβιβζεται με την προοπτικ της θεσεως. Αλλοις δεν εξηγεται το τι, αν και εναι Ορθδοξοι θεολγοι, δεν αντιλαμβνονται τι η θρησκευτικ αγωγ για τα Ορθδοξα παιδι πρπει να βασζεται στην πστι και στην ζσα εμπειρα της Εκκλησας, στο κντρο της οποας εναι ο Θενθρωπος Κριος Ιησος Χριστς.

Για μα ακμη φορ το διο δλημμα ορθνεται μπροστ μας. Ουμανιστικ θεανθρωποκεντρικ παιδεα; Συσχηματισμς με τον κσμο εν ονματι μιας δθεν προσαρμογς στα να κοινωνικ δεδομνα προσλωσις στην πντοτε καιν και ουδποτε εκκοσμικευμενη παιδαγωγικ του μνου αληθινο Παιδαγωγο, ο οποος μας κνει δικ Του Σμα, Εκκλησα Του, αυθεντικ εικνα Του;

Στο βιβλο της «Το γιον ρος και η Παιδεα του Γνους μας» (1984), η Ιερ Κοιντης του Αγου ρους γρφει: «Δεν μπορομε ατιμωρητ οι ορθδοξοι λληνες να παιδιαρζωμε, στηριζμενοι σ' οποιαδποτε δικαιολογα , περισστερο να αυθαδιζωμε.

Αν αυτο που προηγθηκαν ημν, και ζησαν και τφηκαν σε τοτα τα χματα, αυτοσχεδαζαν κνοντας το κφι τους, ττε θα μποροσαμε και μεις να συνεχσωμε αυτοσχεδιζοντας.
Αν μως ζησαν διαφορετικ... ττε δεν μπορομε ατιμωρητ να αυτοσχεδιζωμε, να κνωμε πρβες, να παζωμε εν ου παικτος.

Αν δεν εχε θεολογσει ο γιος Γρηγριος ο Παλαμς πως θεολγησε, ανακεφαλαινοντας την περα και τη ζω της Ορθοδοξας, σβνοντας τη δψα του σημερινο βασανισμνου νου ανθρπου. Αν δεν σαν γενρχες του νου Ελληνισμο νας γιος Κοσμς ο Αιτωλς και νας Μακρυγιννης. Αν δεν υπρχαν λα αυτ στο αμα μας, ττε θα μποροσαμε να κνωμε ,τι μας κατβη.

Τρα δεν εναι τσι. Τρα βρισκμαστε εν τπω και χρνω αγω. Δεν μπορε να εμαστε επιπλαιοι. Δεν ανκομε στον εαυτ μας. Ανκομε σ' αυτος που μας γννησαν και σ' λο τον κσμο. Εμαστε χρεωμνοι με πνευματικ κληρονομι» (σελ. 68-70).

Αυτ εναι η αλθεια. Ο γιος Κοσμς ο Αιτωλς δρυε σχολεα για να οδηγται δι' αυτν ο λας σε θεογνωσα, χι σε στερα εγκυκλοπαιδικ γνσι. Η γνωσιολογα, η οποα χαρακτηρζει το φρνημα και διπει τα κηργματα του εθναποστλου αγου Κοσμ, δεν εναι η γνωσιολογα των εγκυκλοπαιδιστν, των ευρωπαων και ελλνων διαφωτιστν του 18ου αινος, των βαυαρν αρχιτεκτνων της νεωτρας παιδεας του ελληνικο κρτους. Η γνωσιολογα του εναι ευθυγραμμισμνη με εκενην των Προφητν, των Αποστλων και των Πατρων μχρι του αγου Γρηγορου του Παλαμ. Σε αυτν την παιδεα προσανατλιζε το δολον Γνος, ταν λεγε: «Διατ απ το σχολεον μανθνομεν το κατ δναμιν τι εναι Θες, τι εναι Αγα Τρις, τι εναι γγελοι, αρχγγελοι, τι εναι δαμονες, τι εναι Παρδεισος, τι εναι Κλασις, τι εναι αμαρτα, τι εναι αρετ. Απ το σχολεον μανθνομεν τι εναι αγα Κοινωνα, τι εναι Βπτισμα, τι εναι το γιον Ευχλαιον, ο τμιος Γμος, τι εναι ψυχ, τι εναι κορμ, τα πντα απ το σχολεον τα μανθνομεν» (Ιω. Μενονου, Κοσμ του Αιτωλο Διδαχς, εκδ. Τνος, σελ. 142).

Πιστεουμε τι οι εκτιμσεις μας για την βολησι του Ορθοδξου ελληνικο λαο στο θμα της θρησκευτικς παιδεας εναι ορθς και ο λας μας, αν ερωτηθ, θα προτιμση να μενη πιστς στην παρακαταθκη των πατρων του και δεν θα αποδεχθ να πανθρησκειακ μθημα για τα παιδι του. θα προτιμση να καταργηθ το μθημα των Θρησκευτικν παρ να εκπση σε μα αντχριστη θρησκευτικ αγωγ! Θα ταν προτιμτερο γι' αυτν να καταργηθ το μθημα και να προσφρη μα Ορθδοξη παιδεα στα παιδι του ξω απ το δημσιο σχολεο, παρ να αποδεχθ μα δημσια μησι στην επερχμενη Πανθρησκεα.

Εν παρ τατα ο λας μας ενσυνεδητα προτιμση να απομακρνη τον Χριστ απ την δημσια παιδεα, θα εναι μοιραα εκενος υπεθυνος της επιλογς του. Ο Χριστς, πως μαρτυρεται στο Ιερ Ευαγγλιο, δεν εκβιζει καννα. Εναι Θες της ελευθερας. «Κροει την θραν» και περιμνει να τον δεχθομε. Αλλ και απομακρνεται, ταν εμες δεν τον δεχμαστε. Μνον ας γνωρζουμε τι το τμημα της απουσας του Χριστο απ την ζω μας θα εναι βαρ, θα εναι ο λεθρος. πως λγει ο προφητικς λγος: «τι ιδο οι μακρνοντες εαυτος απ σου απολονται» (Ψαλμ. 72, 27). Και πως γρφει ο γιος Νικλαος Αχρδος: «Ο Χριστς απεμακρνθη απ την Ευρπην, πως κποτε απ την χραν των Γαδαρηνν, ταν οι Γαδαρηνο το εζτησαν. Μλις μως Αυτς φυγεν, λθε πλεμος, οργ, τρμος και φρκη, κατρρευσις, καταστροφ».

Συνοψζοντες τα ανωτρω διαμαρτυρμεθα σε λους τους τνους και προς κθε κατεθυνσι για το τι με το νο Πργραμμα Σπουδν εξισνονται ο Χριστς με τον Μωμεθ, τον Βοδα, τον Κομφοκιο, και η εν Χριστ ζω με την θρησκευτικτητα των λλων θρησκειν, δηλαδ διδσκεται στα παιδι τι σωτηρα υπρχει και στις λλες θρησκεες. σοι το πρττουν, κηρσσουν «τερον ευαγγλιον», ευαγγλιο πλνης, με το οποο δεν μπορομε να συμφωνσουμε. Εκφρζουμε την ελπδα τι οι πολιτικο μας ηγται και οι εκκλησιαστικο μας ρχοντες δεν θα επιτρψουν να εξισνεται στις ψυχς των Ορθοδξων μαθητν η Αλθεια με το ψεδος, διτι το φοβερ αυτ πλγμα της δαιμονικς Νας Εποχς στο σμα του ευλογημνου Ορθοδξου λαο μας θα αποτελση ασυγχρητο λθος της γενες μας, η οποα και θα πληρση το βαρ τμημα αυτς της αποστασας.

Ο Καθηγομενος της Ιερς Μονς Οσου Γρηγορου
Αρχιμ. Γεργιος

22 Ιουλου 2012

Πηγ: http://www.impantokratoros.gr/CF74140A.el.aspx


, , .

.

:
..., .: 210 6396.665, Fax: 210 6082.219.
: .. 60120, 153 10 .
:
...,    ,
. . 180-2960004-44.

,
11.00' - 13.00'
10,
.